Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?

Za furtką robi się nagle cicho i wilgotno. Pachnie ziemią, liśćmi i czymś egzotycznym ze szklarni. Przy roślinach stoją tabliczki z łacińskimi nazwami, a między rabatami przechodzą studenci z notesami.

Kluczowe fakty

Open the walk

Za furtką robi się nagle cicho i wilgotno. Pachnie ziemią, liśćmi i czymś egzotycznym ze szklarni. Przy roślinach stoją tabliczki z łacińskimi nazwami, a między rabatami przechodzą studenci z notesami. Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego założono w 1818 roku, zaledwie dwa lata po powstaniu samego uniwersytetu.

Pierwszym dyrektorem był botanik Michał Szubert. Ogród miał być nie tylko kolekcją, ale i szkołą, bo przyszli lekarze, aptekarze i ogrodnicy musieli umieć rozpoznawać rośliny. A miejsce wybrano znakomicie. Na skarpie i u jej stóp masz wszystko naraz: suche, nasłonecznione zbocze, cień, wilgoć. Dla botanika to jak kilka krain zmieszczonych na kilku hektarach. Kolejni dyrektorzy powiększali kolekcję, wymieniając nasiona z ogrodami całej Europy. Ten zwyczaj trwa do dziś: ogrody botaniczne wysyłają sobie nasiona tak, jak dawniej uczeni wysyłali sobie listy.

Teraz poszukaj kamiennych fundamentów, które wyglądają jak ruina czegoś, co nigdy nie powstało. Bo nie powstało. 3 maja 1792 roku, w pierwszą rocznicę uchwalenia Konstytucji, Stanisław August położył tu kamień węgielny pod Świątynię Opatrzności Bożej, wotum wdzięczności narodu za ustawę, która miała uratować Rzeczpospolitą. Dwa tygodnie później do kraju wkroczyły wojska rosyjskie, potem przyszły rozbiory, i budowa stanęła na zawsze.

Pomyśl przez chwilę o tym niedotrzymanym ślubie. Kamień węgielny kładł tu sam król, w otoczeniu posłów, którzy rok wcześniej uchwalili pierwszą w Europie nowoczesną konstytucję. Do pomysłu wracano jeszcze w dwudziestoleciu międzywojennym, a świątynię zbudowano w końcu w zupełnie innym miejscu, w Wilanowie, już w naszym stuleciu. Tutaj zostały tylko fundamenty w cieniu drzew, jak przypis do historii, który czyta ten, kto akurat zabłądzi między grządkami.

Wychodząc, zerknij na klasycystyczny gmach Obserwatorium Astronomicznego przy Alejach, z lat dwudziestych XIX wieku. Uniwersytet ulokował tu niebo i ziemię po sąsiedzku. A teraz kilka kroków na południe, wzdłuż ogrodzenia Łazienek, aż do białego pałacu na skarpie przy Belwederskiej. Zanim wejdziesz do parku, odwiedzisz miejsce, w którym jedna listopadowa noc zmieniła bieg historii.