Plac Powstańców Warszawy i Prudential

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?

Stań pośrodku Placu Powstańców Warszawy, przed wojną zwanego Placem Napoleona, i zadzwoń głowę wysoko w niebo: przed tobą wznosi się sześćdziesięciosześciometrowa sylwetka wieżowca Prudential, wzniesionego w latach 1931–1933.

Kluczowe fakty

Open the walk

Stań pośrodku Placu Powstańców Warszawy, przed wojną zwanego Placem Napoleona, i zadzwoń głowę wysoko w niebo: przed tobą wznosi się sześćdziesięciosześciometrowa sylwetka wieżowca Prudential, wzniesionego w latach 1931–1933. Ze swoimi szesnastoma piętrami był to drugi pod względem wysokości wieżowiec w całej międzywojennej Europie i wielka duma polskiego modernizmu. W sierpniu 1944 roku ten stalowo-betonowy kolos stał się najbardziej spektakularnym symbolem niezłomności i odwagi powstańczej stolicy.

1 sierpnia o godzinie W żołnierze batalionu Kiliński brawurowo zdobyli gmach i wywiesili na maszcie biało-czerwoną flagę, widoczną z wielu kilometrów w całym mieście. Niemieckie dowództwo za punkt honoru postawiło sobie zniszczenie wieżowca i zgaszenie tego symbolu wolności. Ostrzeliwali go bez przerwy z ciężkich haubic, a 28 sierpnia użyli potwornego, dwutonowego samobieżnego moździerza oblężniczego Karl-Gerät. Potężny pocisk trafił w sam narożnik górnych pięter: eksplozja wyrwała setki ton betonu w gigantycznych kłębach dymu i ognia, co na legendarnej serii zdjęć uwiecznił powstaniec Sylwester Braun ps. Kris.

Wieżowiec zachwiał się, jęknął potężnie w posadach, lecz dzięki nowatorskiej konstrukcji ze spawanej stali autorstwa wybitnego inżyniera Stefana Bryły budynek nie runął. Gdy opadł gryzący pył, z okna na zrujnowanym piętrze wciąż dumnie powiewała postrzępiona, lecz nienaruszona polska flaga. Dla warszawiaków i żołnierzy trwających w piwnicach widok stojącego Prudentialu był niepodważalnym dowodem, że Warszawa wciąż żyje, nie poddała się i walczy.

Po wojnie budynek odbudowano z socrealistyczną fasadą i otwarto jako Hotel Warszawa, a niedawno przywrócono mu elegancki, przedwojenny kształt w stylu art déco. Dziś lśni odrestaurowanym kamieniem, kryjąc w żelbetowych fundamentach pamięć o stoczonej bitwie. Sylwetka wieżowca była także punktem orientacyjnym dla alianckich lotników dokonujących zrzutów broni i zaopatrzenia nad płonącym miastem, a po wojnie jego żelazny szkielet stał się symbolem podnoszenia się Warszawy z ruin.

Przejdź teraz kilkaset metrów na wschód ulicą Świętokrzyską w stronę skrzyżowania z ulicą Warecką, gdzie z kanałów wychodzili obrońcy Starówki.