Synagoga Izaaka

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?

Podejdź pod wysoki, monumentalny gmach Synagogi Izaaka u zbiegu ulic Kupa i Izaaka: dwubiegowe zewnętrzne schody prowadzące na galerię dla kobiet nadają jej wygląd pałacowej rezydencji.

Kluczowe fakty

Open the walk

Podejdź pod wysoki, monumentalny gmach Synagogi Izaaka u zbiegu ulic Kupa i Izaaka: dwubiegowe zewnętrzne schody prowadzące na galerię dla kobiet nadają jej wygląd pałacowej rezydencji. Ufundował ją w latach 1638–1644 Izaak Jakubowicz, zwany Bogatym, przewodniczący krakowskiego kahału, bankier króla Władysława IV i jeden z najzamożniejszych kupców ówczesnej Rzeczypospolitej. Świątynia, zaprojektowana przez włoskiego architekta Giovanniego Battistę Trevano, jest największą synagogą w całym Krakowie. Jej potężne barokowe mury i wysokie półkoliste okna robią kolosalne wrażenie.

Z powstaniem synagogi wiąże się urocza chasydzka legenda o skarbie Izaaka: pobożny Ajzyk miał we śnie widzenie, że pod mostem Karola w Pradze ukryty jest wielki skarb. Wyruszył więc pieszo do dalekiej Pragi, lecz mostu pilnowała cesarska straż. Gdy zwierzył się ze snu oficerowi warty, ten wyśmiał go, mówiąc, że jemu z kolei śniło się, iż w Krakowie w chacie niejakiego Ajzyka za piecem leży skrzynia złota, lecz on nie jest tak głupi, by tam wędrować. Izaak czym prędzej wrócił do domu, rozebrał piec, znalazł skarb i za te pieniądze wzniósł najwspanialszą bożnicę w mieście. Morał bajki głosi, że skarbu często szukamy daleko w świecie, a czeka on w naszym własnym domu.

Budowa synagogi wywołała zaciekły opór proboszcza sąsiedniego kościoła Bożego Ciała, który twierdził, że żydowskie modły będą zakłócać chrześcijańskie nabożeństwa. Dopiero osobisty przywilej króla Władysława IV przełamał zakazy i pozwolił dokończyć dzieło. W czasie potopu szwedzkiego oraz wojen kozackich synagoga była wielokrotnie grabiona, a podczas okupacji hitlerowskiej Niemcy doszczętnie zniszczyli jej bezcenne wyposażenie ze srebra i hebanu. Zrekonstruowane po wojnie barokowe stiuki i hebrajskie inskrypcje liturgiczne na ścianach wciąż emanują dostojeństwem dawnej modlitwy.

Wejdź do przestronnej sali modlitewnej: sklepienie kolebkowe z lunetami zdobią wspaniałe sztukaterie Giovanniego Battisty Falconiego. W synagodze można dziś obejrzeć archiwalne filmy dokumentalne z lat trzydziestych, ukazujące codzienne życie żydowskiego Kazimierza przed wybuchem Zagłady. Widok chasydów w czarnych chałatach, dzieci biegnących do chederu i tętniących życiem zaułków porusza do głębi serca. Budynek jest żywym pomnikiem kupieckiej potęgi dawnej gminy.

Przejdź ulicą Izaaka i skręć w lewo w stronę ulicy Szerokiej ku Synagodze i zabytkowemu Cmentarzowi Remu.