Plac Nowy i Okrąglak

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?

Wyjdź na brukowaną płytę Placu Nowego, zwanego przez krakowian Żydowskim: pośrodku wznosi się przysadzisty, dwunastoboczny budynek z czerwonej cegły z wieżyczką, czule zwany Okrąglakiem.

Kluczowe fakty

Open the walk

Wyjdź na brukowaną płytę Placu Nowego, zwanego przez krakowian Żydowskim: pośrodku wznosi się przysadzisty, dwunastoboczny budynek z czerwonej cegły z wieżyczką, czule zwany Okrąglakiem. Hala targowa powstała w 1900 roku według projektu Jana Rzymkowskiego jako rytualna rzeźnia drobiu dla kazimierskiej gminy. Od wczesnego rana gospodynie żydowskie kupowały tu koszerne kurczaki i gęsi, a plac tętnił wielojęzycznym gwarem przekupek, zapachem zieleniny, czosnku i kiszonych ogórków. To najbardziej autentyczny i energetyczny plac całego Kazimierza.

Dziś Okrąglak ma zupełnie inne, kultowe przeznaczenie: stał się stolicą krakowskiego street foodu i mekką miłośników chrupiących zapiekanek. W małych okienkach wokół budynku kilkunastu sprzedawców serwuje gorące, półmetrowe bagietki zapiekane z pieczarkami, żółtym serem i dziesiątkami autorskich dodatków: od szczypiorku po oscypek z żurawiną. Wieczorami plac wypełniają setki studentów, turystów i artystów z całego świata, jedzących zapiekanki prosto z papieru przy gwarze rozmów i muzyki. To kulinarny rytuał, bez którego żadna wizyta w Krakowie nie jest kompletna.

W weekendowe poranki plac zamienia się w tętniący życiem targ staroci i pchli targ: na rozkładanych stolikach i płachtach lśnią zabytkowe zegarki, żydowskie świeczniki chanukowe, stare książki, winylowe płyty i porcelana. Wokół placu w parterach starych kamienic działają legendarne kazimierskie kawiarnie i kluby: Alchemia, Singer czy Kolory, o wnętrzach oświetlonych naftowymi lampami, ze starymi maszynami do szycia zamiast stolików. W oparach kawy i cynamonu rodzi się tu nocne życie artystycznego Krakowa.

Plac Nowy był świadkiem dramatycznych losów mieszkańców: w marcu 1941 roku niemieckie władze okupacyjne nakazały wszystkim Żydom z Kazimierza opuścić swoje domy i przenieść się za Wisłę, do utworzonego w Podgórzu getta. Plac opustoszał na całe dekady, zarastając chwastami i popadając w ruinę w szarych czasach PRL-u. Dopiero w latach dziewięćdziesiątych, po sukcesie filmu Lista Schindlera Stevena Spielberga, Kazimierz zaczął odradzać się jak feniks z popiołów, stając się jedną z najbardziej modnych i fascynujących dzielnic Europy. Pamięć o dawnych mieszkańcach wciąż trwa w murach kamienic.

Skieruj się w stronę ulicy Kupa ku potężnemu gmachowi Synagogi Izaaka, największej i najbogatszej bożnicy dawnego Kazimierza.