Yavuz Sultan Selim Camii: Haliç'in Üstündeki Tek Kubbe

Why is it significant?

Avlunun kapısından gir ve önünde açılan sakin, ağaçlı alana bak: büyük, tek bir kubbe, yalın bir gövde, iki ince minare ve bahçenin kenarından Haliç'e uzanan bir manzara. Sultan camilerinin çoğu kalabalıktır; bu ise sanki şehirden biraz kenara çekilmiş, düşünceli bir adam gibi.

Key Facts

Open the walk

Avlunun kapısından gir ve önünde açılan sakin, ağaçlı alana bak: büyük, tek bir kubbe, yalın bir gövde, iki ince minare ve bahçenin kenarından Haliç'e uzanan bir manzara. Sultan camilerinin çoğu kalabalıktır; bu ise sanki şehirden biraz kenara çekilmiş, düşünceli bir adam gibi.

Yavuz Sultan Selim, Osmanlı tarihinin en sert padişahlarından biri. 1512'de babası II. Bayezid'i tahttan indirip yerine geçiyor ve sekiz yıllık saltanatında imparatorluğun haritasını değiştiriyor: 1514'te Çaldıran'da Safevileri, 1516 ve 1517'de Memlükleri yeniyor. Suriye, Mısır ve Hicaz Osmanlı'ya geçiyor, Kutsal Emanetler İstanbul'a geliyor. Avrupalılar ona Selim the Grim, yani asık suratlı Selim derdi; Türkçede ise Yavuz, yani yaman, gözü pek. Vezirlerini o kadar kolay idam ettirirmiş ki, eski İstanbul'da birine beddua ederken Yavuz'a vezir olasın dendiği anlatılır.

Ama madalyonun öbür yüzü de var. Bu korkutucu padişah, Farsça şiirler yazan bir şairdi. Ona atfedilen bir beyitte, aslanları pençesinde titreten kendisinin, ceylan gözlü bir sevgilinin karşısında çaresiz kaldığını söyler. Selim 1520'de ölüyor ve oğlu Kanuni Sultan Süleyman babası için bu camiyi tamamlatıyor. Selim'in türbesi caminin arkasındaki bahçede; kapısının iki yanındaki çiniler İstanbul'un en güzel erken dönem çinilerinden sayılır.

Kubbe yaklaşık yirmi dört buçuk metre çapında ve doğrudan kalın duvarların üzerine oturuyor; ne yarım kubbe var ne de ek destek. Bu yalınlık, Mimar Sinan'ın büyük döneminden hemen önceki Osmanlı mimarisinin bir özeti gibi. Ve hemen yanında, bugün park olarak kullanılan o büyük çukura dikkat et: Çukurbostan. Burası aslında beşinci yüzyıldan kalma, üstü açık devasa bir Bizans sarnıcı, Aspar Sarnıcı. Osmanlılar boşalan sarnıcı yüzyıllarca bostan olarak kullanmış, adı da oradan geliyor.

Avlunun Haliç tarafındaki kenarına git ve aşağı bak: Fener'in kiremit çatıları, kilise kubbeleri, Kırmızı Mektep, ve suyun karşısında Hasköy. Fethiye'den beri bu manzaranın içinden yürüdün, şimdi onu kuşbakışı görüyorsun. Burası şehrin en güzel ama en az bilinen seyir noktalarından biri. Şimdi kuzeye, Haliç kıyısına doğru in; basamaklar ve dik sokaklar dizlerini biraz yoracak. Aşağıda, kapısı iki yüz yıldır kapalı duran bir avlu var.