Pałac Kultury i Nauki: dar Stalina i symbol epoki

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?

Stań przed głównym wejściem do Pałacu Kultury i Nauki od strony wschodniej i zadzwoń wzrokiem w górę: iglica tego kamiennego kolosa sięga zawrotnej wysokości dwustu trzydziestu siedmiu metrów.

Kluczowe fakty

Open the walk

Stań przed głównym wejściem do Pałacu Kultury i Nauki od strony wschodniej i zadzwoń wzrokiem w górę: iglica tego kamiennego kolosa sięga zawrotnej wysokości dwustu trzydziestu siedmiu metrów. Ukończony w 1955 roku jako oficjalny dar narodu radzieckiego dla narodu polskiego, budynek był przez ponad sześć dekad najwyższym gmaszyskiem w Polsce i najbardziej kontrowersyjnym symbolem radzieckiej dominacji nad powojenną Warszawą. Monumentalna bryła o kubaturze ponad ośmiuset tysięcy metrów sześciennych zdominowała krajobraz zniszczonego miasta, budząc przez dekady skrajne emocje wśród kolejnych pokoleń mieszkańców stolicy. Przed wejściem witają cię potężne posągi z piaskowca przedstawiające Adama Mickiewicza i Mikołaja Kopernika. Dla jednych był ponurym piętnem stalinizmu, dla innych nieodłącznym elementem miejskiej tożsamości.

Projekt pałacu stworzył radziecki architekt Lew Rudniew, autor gmachu Uniwersytetu Łomonosowa w Moskwie. Zanim przystąpił do rysowania, Rudniew podróżował po Polsce, szkicując renesansowe zamki i kamienice w Krakowie, Zamościu, Kazimierzu Dolnym i Toruniu. Dlatego uważny obserwator dostrzeże na elewacjach pałacu krakowskie attyki grzebieniowe, rzeźbione szkarpy i portale wzorowane na polskim renesansie, wplecione w stalinowski monumentalizm.

Do budowy pałacu ściągnięto z ZSRR ponad trzy i pół tysiąca robotników, którzy mieszkali w specjalnie wybudowanym podmiejskim osiedlu domków na Jelonkach. Wzniesienie giganta pochłonęło życie szesnastu radzieckich budowniczych, pochowanych na cmentarzu prawosławnym na Woli. Do wykończenia wnętrz zużyto tysiące ton marmuru, granitu i piaskowca, a kryształowe żyrandole i dębowe parkiety tworzyły oprawę godną carskich pałaców. Gmach mieści ponad trzy tysiące pomieszczeń, w tym cztery teatry, dwa muzea, Pałac Młodzieży z basenem oraz kino Kinoteka.

Na trzydziestym piętrze, na wysokości stu czternastu metrów, znajduje się taras widokowy, o którym warszawiacy powtarzali złośliwy żart: to najpiękniejsze miejsce w Warszawie, bo stąd nie widać Pałacu Kultury. W 2007 roku pałac wpisano do rejestru zabytków jako wybitne dzieło architektury socrealizmu.

Zejdź szerokimi schodami na płytę Placu Defilad i podejdź pod śnieżnobiałą geometryczną bryłę nowego Muzeum Sztuki Nowoczesnej.