Pałac Kazimierzowski i dziecięce lata Fryderyka

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?

Przejdź przez Bramę Uniwersytecką i idź prosto przez dziedziniec, między starymi gmachami, aż zobaczysz na końcu jasny, klasycystyczny pałac. To Pałac Kazimierzowski, dziś rektorat Uniwersytetu Warszawskiego, a za nim skarpa opada ku Wiśle. Ten budynek widział niejedno.

Kluczowe fakty

Open the walk

Przejdź przez Bramę Uniwersytecką i idź prosto przez dziedziniec, między starymi gmachami, aż zobaczysz na końcu jasny, klasycystyczny pałac. To Pałac Kazimierzowski, dziś rektorat Uniwersytetu Warszawskiego, a za nim skarpa opada ku Wiśle.

Ten budynek widział niejedno. Była tu królewska willa Wazów, od Jana Kazimierza wzięła się jego nazwa. Za Stanisława Augusta działała tu Szkoła Rycerska, w której uczył się młody Tadeusz Kościuszko. A w 1817 roku przeniesiono tu z Pałacu Saskiego Liceum Warszawskie, w którym ojciec Fryderyka, Mikołaj Chopin, uczył francuskiego.

Razem z liceum przeprowadziła się rodzina Chopinów. Przez dziesięć lat, od 1817 do 1827 roku, mieszkali w jednej z oficyn tego pałacu. Mikołaj był Francuzem z Lotaryngii, który jako młody człowiek przyjechał do Polski, pokochał ją i walczył nawet w insurekcji kościuszkowskiej. Tutaj prowadził pensjonat dla synów ziemiańskich rodzin, więc w domu zawsze było pełno chłopaków, hałasu i muzyki. To tutaj siedmioletni Fryderyk skomponował poloneza g-moll, wydrukowanego w 1817 roku w pracowni księdza Cybulskiego. Warszawska prasa już wtedy pisała o małym geniuszu, a arystokratyczne salony zaczęły zapraszać cudowne dziecko na wieczory muzyczne. Chłopiec grał w pałacach, a wracał do zwykłego mieszkania nauczyciela, pełnego książek i uczniów. Latem wyjeżdżał na wieś, do Szafarni, i tam jako czternastolatek wydawał dla rodziny własną gazetkę, Kurier Szafarski, z zabawnymi doniesieniami o kurach, gościach i wiejskich muzykantach. Wiejskie melodie, które wtedy usłyszał, wrócą potem w jego mazurkach.

Potem chłopak sam został uczniem liceum, a w 1826 roku zaczął studia w Szkole Głównej Muzyki u Józefa Elsnera. Na koniec studiów Elsner wpisał mu do raportu słynną ocenę: szczególna zdolność, geniusz muzyczny. Trudno o krótszą i trafniejszą recenzję w historii muzyki.

Te lata nie były wyłącznie szczęśliwe. W 1827 roku na gruźlicę zmarła młodsza siostra, Emilia, i rodzina postanowiła opuścić mieszkanie pełne wspomnień. Ta sama choroba zabierze po latach samego Fryderyka. Wróć teraz przez dziedziniec na Krakowskie Przedmieście i skręć w prawo, do pobliskiego kościoła z wysoką, wytworną fasadą.