Ulica Freta i Dom Urodzenia Marii Skłodowskiej-Curie

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?

Spaceruj brukowaną ulicą Freta, pośród kamieniczek o pastelowych elewacjach, kawiarnianych parasoli i zabytkowych latarni gazowych.

Kluczowe fakty

Open the walk

Spaceruj brukowaną ulicą Freta, pośród kamieniczek o pastelowych elewacjach, kawiarnianych parasoli i zabytkowych latarni gazowych. Przed numerem 16 zatrzymaj się przed elegancką kamienicą z tablicą pamiątkową i portretem: w tym domu 7 listopada 1867 roku przyszła na świat Maria Skłodowska, późniejsza Madame Curie, najsłynniejsza uczona wszech czasów. W wąskich zaułkach Nowego Miasta mała Mania stawiała swoje pierwsze kroki, chłonąc opowieści o nauce, przyrodzie i niepodległości ojczyzny.

Maria Skłodowska-Curie jest jedyną kobietą w historii, która otrzymała dwie Nagrody Nobla, i jedynym człowiekiem na świecie wyróżnionym w dwóch różnych dziedzinach nauk przyrodniczych: z fizyki w 1903 roku i z chemii w 1911 roku. Odkrywczyni dwóch nowych pierwiastków promieniotwórczych nazwała pierwszy z nich polonem na cześć ukochanej, wymazanej wówczas przez zaborców z mapy świata ojczyzny. W ten sposób polska sprawa narodowa trafiła na czołówki gazet i usta całego naukowego świata.

Ponieważ w zaborze rosyjskim kobiety nie miały wstępu na uniwersytety, Maria zdobywała wiedzę na tajnym Uniwersytecie Latającym w Warszawie, a potem pracowała jako guwernantka, by opłacić studia medyczne siostry Bronisławy w Paryżu. Choć większość dorosłego życia spędziła nad Sekwaną, do końca czuła się warszawianką i w chwilach tęsknoty pisała w listach o wieczornych spacerach nad brzegiem Wisły. W 1932 roku osobiście przyjechała do Warszawy, by uroczyście otworzyć Instytut Radowy przy ulicy Wawelskiej, ofiarowując Polsce bezcenny gram radu zakupiony ze zbiórek amerykańskich kobiet. W jej domu rodzinnym przy Freta mieści się dziś jedyne na świecie muzeum biograficzne noblistki z jej autentycznymi przyrządami badawczymi.

Podobnie jak cała ulica Freta, kamienica legła w gruzach podczas pacyfikacji powstania w 1944 roku. Odbudowano ją z wielką dbałością zaraz po wojnie, aby zachować żywą pamięć o kobiecie, której geniusz zrewolucjonizował nowoczesną naukę, fizykę jądrową i medycynę.

Kontynuuj spacer na północ ulicą Freta: za kilkadziesiąt metrów ulica rozszerzy się w obszerny, brukowany Rynek Nowego Miasta.