Plac Krasińskich i Pomnik Powstania Warszawskiego

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?

Stań na środku Placu Krasińskich przed potężną kompozycją rzeźbiarską z brązu: z pękających płyt stropowych wybiega oddział powstańców w zrywie bojowym, a obok mniejsza grupa schodzi w czeluść włazu kanalizacyjnego.

Kluczowe fakty

Open the walk

Stań na środku Placu Krasińskich przed potężną kompozycją rzeźbiarską z brązu: z pękających płyt stropowych wybiega oddział powstańców w zrywie bojowym, a obok mniejsza grupa schodzi w czeluść włazu kanalizacyjnego. To Pomnik Powstania Warszawskiego, odsłonięty 1 sierpnia 1989 roku, w czterdziestą piątą rocznicę wybuchu walk o wolność stolicy. Ekspresyjne sylwetki z brązu zdają się zastygać w biegu pod ciężarem walących się filarów.

Tutaj zbiegają się wszystkie wątki naszej wędrówki po zmartwychwstałym mieście. 1 sierpnia 1944 roku o godzinie siedemnastej, słynnej godzinie W, Armia Krajowa rozpoczęła bój z niemieckim okupantem. Walka, planowana na kilka dni, trwała sześćdziesiąt trzy dni i pochłonęła życie około stu osiemdziesięciu tysięcy mieszkańców. Po kapitulacji Niemcy wypędzili całą ludność i przez kolejne miesiące dom po domu wysadzali stolicę w powietrze, niszcząc osiemdziesiąt pięć procent zabudowy lewobrzeżnej Warszawy.

Właz kanalizacyjny widoczny w pomniku to realna historia tego placu. Na początku września 1944 roku, gdy Stare Miasto dogorywało pod bombami, dowództwo zarządziło ewakuację obrońców do Śródmieścia. Przez płytki właz przy ulicy Długiej ponad pięć tysięcy powstańców i rannych zeszło do cuchnących, zalanych ściekami kanałów, czołgając się godzinami po omacku pod pozycjami wroga ku ocaleniu. Prawdziwy właz z pamiątkową tablicą znajduje się tuż obok, na jezdni placu.

Spójrz na otaczający cię plac: za pomnikiem lśni barokowy Pałac Krasińskich, a naprzeciwko wznosi się gmach Sądu Najwyższego ze szkła i zielonkawego betonu, wsparty na osiemdziesięciu sześciu kolumnach z łacińskimi regułami prawa. W pobliżu znajduje się także Katedra Polowa Wojska Polskiego z kaplicą Katyńską, kryjąca pamięć ofiar zbrodni stalinowskich. To niezwykłe spotkanie przeszłości i nowoczesności. Warszawa, którą skazano na wieczną niepamięć, podniosła się z popiołów dzięki niezłomnej woli swoich mieszkańców.

Przeszedłeś drogę od królewskich komnat i średniowiecznych baszt po symbole najwyższej ofiary. Każda ulica, kamienica i plac, które dziś minąłeś, istnieją dlatego, że naród odmówił pogodzenia się ze śmiercią swojego miasta. Warszawa udowodniła światu, że prawdziwe serce miasta bije w ludziach, a nie w samych kamieniach.