Sekrety Osi Królewskiej: Od Hipsterskiego Placu po Zamek

Ukryte historie, tajemnicze kamienice i nieznane anegdoty na trasie z Zbawiciela do Starego Miasta

Warszawa · 12 stops · 3.8 km · ~1.3 h · Generated

  1. 1. Kamienica Majdeckich

    ul. Mokotowska 3, 00-640 Warszawa

    Kamienica Majdeckich

    Spójrz na tę kamienicę przy Mokotowskiej trzy. Widzisz, jak jej fasada spływa łagodnym, eleganckim łukiem? To nie wyraz artystycznej ekstrawagancji, ale sprytne rozwiązanie architektonicznej zagadki.

    Zastanawiasz się, dlaczego budynek ma tak nietypowy kształt? Odpowiedź kryje się w dawnej fabryce wyrobów metalowych Władysława Gostyńskiego. Kiedy w latach trzydziestych dwudziestego wieku dzielono ten teren, nowym właścicielom, rodzinie Majdeckich i Tadeuszowi Langowskiemu, przypadła wyjątkowo długa i zakrzywiona działka. Architekci wpisali luksusowy, modernistyczny dom w ślad dawnych zakładów.

    Gmach przetrwał drugą wojnę światową. Na dachu do dziś zachował się mały, betonowy punkt obserwacyjny z czasów wojny, służący do wypatrywania zagrożenia z powietrza.

    Aż do lat siedemdziesiątych na tyłach stała dawna oficyna fabryczna, zburzona dopiero przy budowie Trasy Łazienkowskiej! Płynna linia tej fasady to niezwykły ślad dziewiętnastowiecznego przemysłu, zaklęty w modernizmie.

  2. 2. Kamienica przy placu Zbawiciela

    ul. Mokotowska 12, 00-640 Warszawa

    więc na wyższych piętrach po prostu brakowałoby wody w kranach! Architekt zaryzykował, stawiając budynek na samej granicy możliwości technicznych, zanim powszechne stały się pompy elektryczne.

    Mokotowska dwanaście oferowała lokatorom elektryczność, windy i centralne ogrzewanie. Największa tajemnica budynku znajdowała się jednak na samym szczycie. Pierwotnie dach nie był blaszany, lecz przeszklony, zwieńczony efektowną kopułą ze stali i szkła. Tuż po otwarciu doktor Łuczyński urządził tam luksusowy salon urody Energejon.[Index: 1.2.2] W czasach, gdy opalenizna wciąż uchodziła za domenę ludzi pracy, warszawska śmietanka przychodziła tu na kąpiele słoneczne pod szklanym niebem.[Index: 1.1.2]

    Ale prawdziwa magia tego dachu zaczęła się tuż przed pierwszą wojną światową.

    Gdy salon urody przeniósł się w inne miejsce, szklaną przestrzeń dostrzegł Aleksander Hertz, twórca pierwszej polskiej wytwórni filmowej Sfinks. Wczesne kino niemal

  3. 3. Kamienica Spółdzielni "Dom"

    ul. Mokotowska 51/53, 00-542 Warszawa

    Spójrz na tę imponującą, klasycystyczną elewację. Stoisz przed kamienicą pod adresem Mokotowska pięćdziesiąt jeden łamane przez pięćdziesiąt trzy. Na pierwszy rzut oka wygląda jak tradycyjna rezydencja wybudowana dla bogatego magnata. Prawda jest jednak zupełnie inna i kryje niezwykłą historię o niezależności i odwadze.

    Przez całe stulecia ulica Mokotowska była domem dla arystokracji. Swoje pałace i posiadłości mieli tu książęta Radziwiłłowie czy Lubomirscy. Ale czy wiesz, co stało się w tysiąc dziewięćset dwudziestym trzecim roku? Ziemię od księcia Lubomirskiego wykupiła grupa zwykłych obywateli, którzy postanowili wziąć sprawy we własne ręce.

    Założyli oni Pierwsze Warszawskie Towarzystwo Spółdzielcze Budowy Własnych Mieszkań, znane później jako Spółdzielnia Dom. W tamtych czasach luksusowe kamienice wznosili wyłącznie pojedynczy, potężni inwestorzy. Pomysł, aby grupa zawodowców zrzeszyła się i wspólnie sfinansowała budowę własnego, monumentalnego budynku, był całkowicie pionierski.

    Co najciekawsze, pośród pięćdziesięciu czterech członków założycieli tej spółdzielni było aż dwadzieścia jeden kobiet! Były to wykształcone lekarki i prawniczki. Zaledwie pięć lat po uzyskaniu przez Polki praw wyborczych te niezależne zawodowo kobiety nie tylko zarabiały na własne utrzymanie, ale stały się inwestorkami na najdroższej ulicy w Warszawie.

    Projekt powierzono wybitnemu architektowi profesorowi Marianowi Lalewiczowi. Stworzył on gmach w stylu monumentalnego klasycyzmu akademickiego na planie litery U, z eleganckim dziedzińcem. Mieszkania były niezwykle przestronne, wysokie na ponad trzy metry, wykończone dębowymi parkietami i stylową sztukaterią.

    W tysiąc dziewięćset dwudziestym siódmym roku zamieszkał tu również Karol Adamiecki, wybitny profesor i pionier nauk o zarządzaniu w Polsce. O jego obecności przypomina tablica wmurowana w elewację. Gdy przyjrzysz się dokładniej fasadzie, zobaczysz, że to nie tylko elegancka architektura lat dwudziestych, ale przede wszystkim pomnik nowoczesności i emancypacji.

  4. 4. Kamienica pod Sową

    ul. Mokotowska 61, 00-542 Warszawa

  5. 5. Kolumny i figura św. Jana Nepomucena

    Plac Trzech Krzyży, Warszawa

  6. 6. Cukiernia Bliklego

    ul. Nowy Świat 33, 00-029 Warszawa

  7. 7. Pałac Zamoyskich

    ul. Nowy Świat 67/69, 00-042 Warszawa

  8. 8. Pałac Uruskich

    ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-325 Warszawa

  9. 9. Hotel Bristol

    ul. Krakowskie Przedmieście 42/44, 00-325 Warszawa

  10. 10. Figura Matki Boskiej Pasawskiej

    ul. Krakowskie Przedmieście 58 / 62, 00-071 Warszawa

  11. 11. Kościół św. Anny

    ul. Krakowskie Przedmieście 68, 00-322 Warszawa

  12. 12. Kolumna Zygmunta III Wazy

    Plac Zamkowy, 00-001 Warszawa