Plac Zbawiciela i Kościół Najświętszego Zbawiciela

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?

Stań na okrągłym Placu Zbawiciela, wytyczonym w 1768 roku jako gwiaździste rondo na geometrycznej Osi Stanisławowskiej króla Stanisława Augusta Poniatowskiego: z okrągłego placu promieniście rozchodzi się w pięciu kierunkach zabytkowa siatka ulic, a pośrodku przecinają go tory tramwajowe.

Kluczowe fakty

Open the walk

Stań na okrągłym Placu Zbawiciela, wytyczonym w 1768 roku jako gwiaździste rondo na geometrycznej Osi Stanisławowskiej króla Stanisława Augusta Poniatowskiego: z okrągłego placu promieniście rozchodzi się w pięciu kierunkach zabytkowa siatka ulic, a pośrodku przecinają go tory tramwajowe. Układ ten, wzorowany na osiemnastowiecznych francuskich placach gwiaździstych, nadaje temu zakątkowi Śródmieścia wyjątkową przejrzystość i niezwykłą malowniczość. Nad kolorowymi parasolami kawiarni i letnich ogródków góruje monumentalna fasada Kościoła Najświętszego Zbawiciela z dwiema strzelistymi, ażurowymi wieżami, wzniesionego na początku dwudziestego wieku w stylu malowniczego polskiego renesansu i baroku. To jedno z najbardziej fotogenicznych i nastrojowych miejsc w całej stolicy.

Gdy po wojnie komunistyczni urbaniści projektowali sąsiednią dzielnicę MDM, kościół Najświętszego Zbawiciela był dla władz solą w oku: partyjni decydenci nie chcieli, aby świątynia górowała nad socjalistycznym placem Konstytucji. Zaprojektowano wówczas monumentalną kolumnadę mającą zasłonić kościół od strony Marszałkowskiej, lecz na szczęście plan ten porzucono po śmierci Stalina w 1953 roku, a świątynię odbudowano ze zniszczeń wojennych w pełnej krasie. Ostatecznie kościół ocalał w panoramie placu, stając się symbolem duchowej ciągłości i zwycięstwa historycznej tożsamości nad ideologicznym dogmatem.

W ostatnich dekadach Plac Zbawiciela zyskał przydomek Placu Zbawiciela Hipsterów i stał się niekwestionowanym epicentrum życia towarzyskiego, kawiarnianego i kulturalnego Warszawy. Przez kilka lat pośrodku ronda stała słynna, barwna Tęcza ze sztucznych kwiatów autorstwa Julity Wójcik, będąca zarazem dziełem sztuki nowoczesnej i osią gorących dyskusji społecznych.

Przy stolikach tutejszych kawiarni spotykają się architekci, pisarze, studenci i aktorzy, a zapach świeżej kawy miesza się ze stukotem zabytkowych tramwajów pokonujących łuk ronda. Wokół placu skupiły się kultowe księgarnio-kawiarnie, piekarnie z rzemieślniczym pieczywem i małe bistra, tworząc niepowtarzalny klimat otwartej, tolerancyjnej i twórczej wspólnoty miejskiej.

Tutaj kończymy naszą wędrówkę przez style, ideologie i epoki Warszawy: od najwyższego wieżowca Unii Europejskiej przez stalinowski Pałac Kultury i socrealistyczny MDM po ten urokliwy, tętniący życiem plac. Odkryłeś stolicę kontrastów, w której każda epoka zostawiła swój niezatarły ślad w kamieniu i betonie.