Arkady Kubickiego i Ogrody Zamkowe pod Skarpą

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?

Spójrz w górę na monumentalny ciąg ceglanych sklepień rozciągających się na długości ponad dwustu metrów u podnóża zamkowego wzgórza: to Arkady Kubickiego, jedno z najbardziej niezwykłych dzieł inżynierii klasycystycznej w Polsce.

Kluczowe fakty

Open the walk

Spójrz w górę na monumentalny ciąg ceglanych sklepień rozciągających się na długości ponad dwustu metrów u podnóża zamkowego wzgórza: to Arkady Kubickiego, jedno z najbardziej niezwykłych dzieł inżynierii klasycystycznej w Polsce. Przed nimi roztaczają się geometryczne partery odtworzonych ogrodów dolnych ze strzyżonym bukszpanem, schodzące ku zielonym bulwarom wiślanym. Potężne filary z żółtawej cegły i ciosanego kamienia tworzą zacienioną promenadę, która łączy surowe dostojeństwo architektury z żywiołową siłą nadrzecznej przyrody.

Konstrukcję tę zaprojektował w latach 1818–1821 wybitny architekt Jakub Kubicki na zlecenie władz autonomicznego Królestwa Polskiego. Arkady miały rozwiązać odwieczny problem warszawskiej skarpy, która regularnie osuwała się ku rzece pod ciężarem królewskich budowli i ogrodowych tarasów. Kubicki wzniósł potężny mur oporowy z siedemnastoma sklepionymi przęsłami, tworząc zarazem zadaszony trakt komunikacyjny pod ziemią i szeroki górny taras spacerowy dla zamku. Było to nowatorskie w skali Europy rozwiązanie inżynieryjne, które na zawsze uchroniło rezydencję przed osuwiskami i niszczącą erozją rzeczną.

Gdy w 1944 roku niemieckie komanda wysadzały Zamek Królewski, potężna konstrukcja Arkad Kubickiego okazała się zbyt masywna, by ulec założonym ładunkom wybuchowym. Choć wnętrza zostały zdewastowane, a sklepienia popękane od spadających ton gruzu i spalonego stropu, same arkady przetrwały jako jeden z nielicznych autentycznych fragmentów całego kompleksu zamkowego. Przez dziesięciolecia powojenne służyły jako wojskowe magazyny i garaże, aż do wielkiego remontu zakończonego w 2009 roku, który zamienił je w nowoczesną przestrzeń wystawienniczą ze szklanymi fasadami.

Zwróć uwagę na odtworzony Ogród Dolny: klomby z bukszpanu, fontanny, rzeźby i strzyżone szpalery grabowe zrekonstruowano na podstawie zachowanych rycin z czasów króla Stanisława Augusta Poniatowskiego i projektów Gerarda Ciołka. To prawdziwa oaza ciszy i zieleni tuż pod murami tętniącego życiem Starego Miasta, gdzie w letnie popołudnia śpiewają ptaki, a od Wisły powiewa chłodny wiatr.

Skieruj się teraz ścieżką w górę ku północy, gdzie strome stopnie Kamiennych Schodków wyprowadzą cię z powrotem na sam szczyt staromiejskiej skarpy.