Kopiec Kościuszki i bastiony Fortu 2 cytadeli Twierdzy Kraków

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?

Stań u podnóża tego potężnego, ponad trzydziestometrowego stożka ziemnego, wznoszącego się dumnie na szczycie Wzgórza Sikornik na wysokości trzystu trzydziestu metrów nad poziomem morza.

Kluczowe fakty

Open the walk

Stań u podnóża tego potężnego, ponad trzydziestometrowego stożka ziemnego, wznoszącego się dumnie na szczycie Wzgórza Sikornik na wysokości trzystu trzydziestu metrów nad poziomem morza. Kopiec Kościuszki usypano w latach 1820–1823 z woli całego narodu polskiego, by uczcić pamięć Naczelnika insurekcji 1794 roku i bohatera walk o wolność dwóch kontynentów. Do budowy kopca zwożono w urnach ziemię z pobojowisk kościuszkowskich: z Racławic, Maciejowic, Szczekocin oraz z amerykańskich pól bitewnych pod Saratogą. To unikalny pomnik patriotyzmu, wzniesiony bez użycia zaprawy i kamienia, wyłącznie z ziemi, potu i miłości do wolności.

Gdy w latach pięćdziesiątych XIX wieku armia austriacka przekształcała Kraków w twierdzę pierwszej klasy, inżynierowie wojskowi postanowili wykorzystać kopiec jako punkt obserwacyjny. Wokół ziemnego kurhanu Austriacy wybudowali monumentalny Fort cytadelowy 2 Kościuszko z potężnymi ceglanymi kaponierami, strzelnicami i koszarami obronnymi. Wojsko planowało początkowo zrównać kopiec z ziemią, jednak pod naciskiem oburzonych Polaków zaborcy wkomponowali mogiłę Naczelnika wewnątrz bastionów. W ten sposób powstało jedno z najbardziej niezwykłych połączeń pomnika narodowego z fortyfikacją militarną w dziejach Europy.

Na szczyt kopca prowadzi kręta ścieżka wijąca się spiralnie wokół stoków aż po granitowy głaz z napisem Kościuszce, przywieziony z Tatr w 1860 roku. Z wierzchołka rozpościera się najbardziej zapierająca dech w piersiach panorama Małopolski: przy dobrej widoczności widać nie tylko cały Kraków, ale i ośnieżone szczyty Tatr odległe o sto kilometrów na południe. W forcie mieści się dziś nowoczesne Muzeum Kościuszkowskie z wystawą multimedialną Kościuszko — bohater wciąż potrzebny oraz zabytkowa neogotycka kaplica błogosławionej Bronisławy. To stąd nadawano pierwsze sygnały radiowe wolnego Krakowa w 1918 roku.

Podczas potężnych ulew w 1997 roku stoki kopca uległy groźnemu osuwisku, grożąc całkowitą katastrofą budowli. Dzięki wielkiemu zrywowi krakowian, wsparciu polonii amerykańskiej i precyzyjnym pracom inżynieryjnym kopiec został uratowany i wzmocniony nowoczesnymi kotwami i drenażem. Tadeusz Kościuszko, który pisał, że za samą szlachtę bić się nie będzie i chciał wolności dla całego ludu, ma pomnik godny swego uniwersalnego humanizmu. Cisza na szczycie skłania do najgłębszej zadumy.

Zejdźmy ze wzgórza w kierunku północnym ku ulicy Królowej Jadwigi. Schodzimy w stronę doliny rzeki Rudawy, zbliżając się do zielonego oceanu Błoń Krakowskich.