Kolegiata św. Anny: barokowa świątynia uniwersytecka

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?

Wejdź do chłodnego, przestronnego wnętrza i unieś wzrok na oszałamiające sklepienie wypełnione białymi stiukami i iluzjonistycznymi freskami. Kolegiata akademicka świętej Anny to jeden z najdoskonalszych zabytków dojrzałego baroku w Europie Środkowej.

Kluczowe fakty

Open the walk

Wejdź do chłodnego, przestronnego wnętrza i unieś wzrok na oszałamiające sklepienie wypełnione białymi stiukami i iluzjonistycznymi freskami. Kolegiata akademicka świętej Anny to jeden z najdoskonalszych zabytków dojrzałego baroku w Europie Środkowej. Świątynię ufundowali profesorowie Akademii Krakowskiej, a wzniósł ją w latach 1689–1703 nadworny architekt królewski Tylman van Gameren na wzór rzymskiego kościoła Sant'Andrea della Valle. Przez stulecia odbywały się tu uroczyste inauguracje lat akademickich, promocje doktorskie i nabożeństwa za dusze zmarłych mistrzów uniwersytetu.

Wystrój rzeźbiarski wnętrza to absolutny popis geniuszu Baltazara Fontany, który przez osiem lat tworzył te zastępy aniołów, apostołów i personifikacji cnót. Misterne stiuki zdają się unosić w powietrzu pod wpływem boskiego światła wpadającego przez kopułę na skrzyżowaniu naw. Malowidła na sklepieniu, wykonane przez Karola Dankwarta, tworzą skomplikowany program teologiczny sławiący mądrość chrześcijańską i św. Annę. W prawym ramieniu transeptu spoczywa patron uniwersytetu i studentów, profesor teologii święty Jan z Kęt, w monumentalnym grobowcu wspartym na ramionach czterech alegorii fakultetów uniwersyteckich.

Zwróć uwagę na pomnik Mikołaja Kopernika stojący w nawie, ufundowany w 1823 roku przez profesora Feliksa Radwańskiego. Przedstawia on słynnego astronoma z globem i sferą armilarną, co w owym czasie było gestem odważnym, zważywszy, że dzieło De revolutionibus dopiero niedawno opuściło watykański indeks ksiąg zakazanych. Kościół św. Anny był zawsze świątynią nauki, w której wiarę łączono z racjonalnym poszukiwaniem prawdy. To tutaj Karol Wojtyła jako młody kapłan i profesor głosił legendarne rekolekcje dla krakowskich studentów.

Pod posadzką świątyni spoczywają pokolenia najwybitniejszych rektorów i profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego, którzy kształtowali polską elitę naukową. W listopadzie 1939 roku, gdy hitlerowcy podstępnie uwięzili profesorów podczas Sonderaktion Krakau, w tym kościele odprawiano ciche modlitwy o ich ocalenie z obozów Sachsenhausen i Dachau. Mury kolegiaty są niewzruszonym świadkiem sześciuset lat uniwersyteckiej tradycji Krakowa. Duch akademickiego powołania jest tu namacalny w każdym załamaniu światła.

Wyjdźmy z kościoła i skierujmy się ulicą Jagiellońską ku Plantom, a następnie ulicą Piłsudskiego. Przed nami Muzeum Emeryka Hutten-Czapskiego, pałac skrywający niezwykłą kolekcję monet, medali i skarbów kultury narodowej.