Galatasaray Lisesi: 1481'den Beri Bir Okul

Why is it significant?

Karşında yüksek demir parmaklıklar ve ortasında görkemli bir kapı var; arkasında ağaçların arasından görünen büyük, açık renkli bir bina. Meydanın adı, semtin adı ve dünyanın dört bir yanında bilinen bir futbol kulübünün adı, hepsi bu okuldan geliyor. Galatasaray. Okulun kökü 1481'e, II.

Key Facts

Open the walk

Karşında yüksek demir parmaklıklar ve ortasında görkemli bir kapı var; arkasında ağaçların arasından görünen büyük, açık renkli bir bina. Meydanın adı, semtin adı ve dünyanın dört bir yanında bilinen bir futbol kulübünün adı, hepsi bu okuldan geliyor. Galatasaray.

Okulun kökü 1481'e, II. Bayezid dönemine uzanır. O zamanlar burası Galata Sarayı'ydı; saray için genç yöneticiler ve devlet adamları yetiştiren bir Enderun mektebi. Bir de kuruluş efsanesi var: Sultan Bayezid bir gün bu yamaçta, gül bahçesi içinde yaşayan Gül Baba adında bir dervişe rastlamış. Gül Baba ona burada bir okul açmasını öğütlemiş. Gerçek mi, bilemeyiz, ama okul bu hikâyeyi yüzyıllardır sevgiyle anlatır.

1868'de okul baştan sona değişti ve Mekteb-i Sultani adıyla, Fransızca eğitim veren modern bir liseye dönüştü. Avrupa usulü bir lise, imparatorluğun tam kalbinde... Müslüman, Hristiyan ve Yahudi öğrenciler aynı sıralarda okudu. Önce imparatorluğun, sonra Cumhuriyet'in sayısız diplomatı, yazarı, bilim insanı ve devlet adamı bu kapıdan geçti. Bu okulun mezunları arasında edebiyattan siyasete kadar pek çok alanda iz bırakan isimler var. Fransızca eğitim geleneği bugün de sürüyor; lise, Türkiye ile Fransa arasındaki bir anlaşmayla kurulan Galatasaray Üniversitesi ile aynı eğitim kurumunun çatısı altında.

Ve futbol. 1905'te bu okulun öğrencileri, başlarında Ali Sami Yen olmak üzere bir futbol kulübü kurdu. O yıllarda İstanbul'da futbolu daha çok İngilizler ve Rumlar oynuyordu; bu gençler kendi takımlarını kurmak istediler ve takıma okullarının adını verdiler. Kulübün ilk maçları okul bahçesinde ve şehrin boş arsalarında oynandı; kendine ait bir sahaya kavuşması çok uzun yıllar aldı. Bugün Galatasaray, dünyanın dört bir yanında milyonlarca taraftarı olan bir kulüp. Ve hepsi, bu parmaklıkların arkasındaki bir sınıfta, birkaç lise öğrencisinin heyecanıyla başladı.

Bu meydan aynı zamanda İstanbul'un buluşma noktalarından biridir; Galatasaray'da buluşalım demek, şehrin tam ortasında buluşalım demektir. Etrafına bak: aceleyle geçen öğrenciler, tramvayı bekleyenler, bir köşede çiçekçiler, bir başka köşede kestaneci. Şimdi caddenin karşı tarafına geç ve birkaç adım kuzeye yürü. Artık çiçek kokusunu duymasan da adında hâlâ çiçek taşıyan bir pasajın kapısına varacaksın.