Kościół św. Andrzeja Boboli – Garnizonowa Świątynia Emigracji

Kościół św. Andrzeja Boboli w Londynie to neogotycka świątynia z 1869 roku, będąca głównym centrum polskiej emigracji niepodległościowej, w której ścianach wmurowano ziemię z Katynia. Zakupiony w 1961 roku przez polskich weteranów i Sybiraków obiekt mieści ponad 80 tablic pamiątkowych oraz płaskorzeźbę Matki Boskiej Kozielskiej. W 2010 roku w katastrofie smoleńskiej zginął tutejszy proboszcz, ksiądz prałat Bronisław Gostomski.

London · from the walk “Polski Londyn: Smaki, Zakupy i Historia” · audio ~4 min · Generated

1 Leysfield Road, London W12 9JF

Jakie wyjątkowe pamiątki związane z Katyniem przechowuje kościół św. Andrzeja Boboli w Londynie?

Stoisz przed neogotyckim budynkiem z ciemnego kamienia, który wygląda jak typowy wiktoriański kościół angielski. I w pewnym sensie nim jest. Zaprojektował go architekt Edmund Woodthorpe w osiemset sześćdziesiątym dziewiątym roku... dla szkockiej wspólnoty prezbiteriańskiej, pod wezwaniem świętego Andrzeja Apostoła, patrona Szkocji. Poświęcono go w osiemset siedemdziesiątym.......... Ale historia tego miejsca ma Dwie twarze. Bo za tymi samymi murami kryje się coś, czego żaden przewodnik po Londynie ci nie powie.......... Kiedy pod koniec lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku kongregacja prezbiteriańska skurczyła się, zdecydowano o połączeniu jej z inną parafią, a budynek wystawiono na sprzedaż. Polska społeczność katolicka zakupiła go za dziesięć tysięcy funtów, odremontowała i otworzyła na nowo ósmego grudnia tysiąc dziewięćset sześćdziesiątego pierwszego roku. Na inauguracyjną mszę przyszło ponad tysiąc wiernych... do kościoła, który mieścił najwyżej siedmiuset.......... Kim byli ci ludzie? To byli głównie Sybiracy, ocaleni z łagrów, oraz tysiące polskich weteranów, którzy walczyli u boku aliantów, ale nie mogli wrócić do ojczyzny oddanej Sowietom na mocy układu jałtańskiego. Dlatego ten kościół zyskał nieformalne miano... kościoła Garnizonowego emigracji.......... A teraz najważniejsze. Podejdź bliżej ścian. Ponieważ władze komunistycznej Polski zabraniały wszelkiego upamiętniania polskiej walki z Sowietami, jedynym miejscem, gdzie można było czcić poległych, był wolny świat. Stąd w tym kościele znajduje się ponad osiemdziesiąt tablic pamiątkowych. Pierwszą z nich, ku czci Orląt Lwowskich, odsłonięto dwudziestego czwartego listopada tysiąc dziewięćset sześćdziesiątego trzeciego roku, a zaprojektował ją Stefan Jan Baran.......... Ale jest tu coś, czego nie widać gołym okiem. Dwudziestego trzeciego kwietnia tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego ósmego roku, do ścian tego kościoła wmurowano ziemię przywiezioną z miejsca zbrodni katyńskiej... na pamiątkę dwudziestu ośmiu tysięcy polskich oficerów rezerwy zamordowanych w tysiąc dziewięćset czterdziestym roku na rozkaz Stalina. Ziemię tę przemycił rotmistrz Zygmunt Godyń. W czasach, gdy samo słowo Katyń było zakazane w Polsce... ten kościół w Londynie przechowywał dowód zbrodni w swoich murach.......... A historia zatoczyła tragiczne koło. Czwarty proboszcz tej parafii, prałat Bronisław Gostomski, zginął dziesiątego kwietnia dwa tysiące dziesiątego roku, gdy samolot prezydencki rozbił się pod Smoleńskiem, wioząc polską delegację na obchody siedemdziesiątej rocznicy zbrodni katyńskiej. Proboszcz kościoła, w którego ścianach spoczywa ziemia katyńska... zginął lecąc do Katynia.......... Wewnątrz znajdziesz również niezwykłą płaskorzeźbę Matki Boskiej Kozielskiej. Odkrył ją kapitan Walerian Charkiewicz jako fresk w prawosławnej cerkwi w obozie jenieckim w Kozielsku, z którego polskich oficerów wywożono na stracenie do lasu katyńskiego. Płaskorzeźbę przemycono w podwójnym dnie walizki pułkownika Kosiby, a dziś jest ona otoczona kultem... i wotami wdzięcznych wiernych.......... Ten kościół to nie świątynia. To Archiwum polskiej pamięci, ukryte na zwykłej londyńskiej ulicy.

Unlocked for everyone by someone who walked here

Nearby stories